Phản vệ độ II ở nam sinh 17 tuổi sau khi ăn: Dấu hiệu cần biết

Nam sinh 17 tuổi, trước đó khỏe mạnh và chưa từng ghi nhận tiền sử dị ứng, xuất hiện ngứa, nổi ban đỏ toàn thân khoảng 1 giờ sau khi ăn món gà nấu mật ong. Sau khi tự điều trị tại nhà nhưng triệu chứng tăng dần, người bệnh xuất hiện tức ngực, khó thở và được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực. Tại đây, người bệnh được chẩn đoán phản vệ độ II, xử trí kịp thời và ổn định sau thời gian theo dõi.

    Phản ứng dị ứng sau ăn có thể biểu hiện từ những triệu chứng ngoài da như ngứa, nổi ban đỏ. Tuy nhiên, khi xuất hiện thêm các dấu hiệu liên quan đến đường hô hấp hoặc tuần hoàn, tình trạng có thể đã tiến triển thành phản vệ và cần được xử trí y tế kịp thời.
    Nam sinh 17 tuổi, trước đó khỏe mạnh, chưa từng ghi nhận tiền sử dị ứng, tuy nhiên mẹ có tiền sử dị ứng hải sản. Khoảng 1 giờ sau khi ăn món gà nấu mật ong, người bệnh xuất hiện ngứa, nổi ban đỏ toàn thân.
    Nghĩ chỉ là biểu hiện dị ứng thông thường, gia đình cho người bệnh tự uống thuốc tại nhà. Tuy nhiên, các triệu chứng không thuyên giảm mà tiếp tục tăng dần. Sau đó, người bệnh xuất hiện thêm tức ngực và khó thở.
Nhận thấy tình trạng bất thường, gia đình nhanh chóng đưa người bệnh đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực để được thăm khám và xử trí.

Nam sinh 17 tuổi được theo dõi và điều trị phản vệ độ II tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực.

Từ biểu hiện ngoài da đến phản vệ độ II
    Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực, qua thăm khám và đánh giá tình trạng, các bác sĩ ghi nhận ban đỏ toàn thân, nhịp tim nhanh, tức ngực và khó thở. Dựa trên các biểu hiện lâm sàng cùng kết quả thăm khám, người bệnh được chẩn đoán phản vệ độ II.
    BS. Mai Thị Hiền – Khoa Nội Hô hấp chia sẻ: “Khi tiếp nhận người bệnh, điều khiến chúng tôi lo ngại nhất không phải những ban đỏ trên da mà là dấu hiệu tức ngực, khó thở và nhịp tim nhanh. Đây là biểu hiện cho thấy phản ứng dị ứng không còn chỉ khu trú ở da mà đã ảnh hưởng đến đường hô hấp. Nếu không được xử trí kịp thời, phản vệ có thể diễn tiến rất nhanh sang mức độ nặng hơn, gây suy hô hấp, tụt huyết áp, sốc phản vệ, thậm chí đe dọa tính mạng.”
    Đáng chú ý, người bệnh chưa từng ghi nhận tiền sử dị ứng. Chỉ vài giờ trước đó, em vẫn sinh hoạt hoàn toàn bình thường. Vì vậy, gia đình không nghĩ những biểu hiện mẩn ngứa ban đầu lại có thể là dấu hiệu của một tình trạng phản vệ.
    Thực tế, phản vệ không chỉ xảy ra ở những người đã từng có tiền sử dị ứng mà có thể xuất hiện khi một người tiếp xúc với tác nhân gây phản ứng. Do đó, cần thận trọng khi xuất hiện các biểu hiện bất thường sau ăn, đặc biệt khi triệu chứng có xu hướng tăng dần hoặc xuất hiện thêm dấu hiệu liên quan đến hô hấp, tuần hoàn.

Xử trí kịp thời, ngăn phản vệ tiến triển nặng
    Ngay sau khi xác định phản vệ độ II, ê-kíp Khoa Nội Hô hấp lập tức xử trí theo phác đồ phản vệ của Bộ Y tế, đồng thời theo dõi sát tình trạng hô hấp, tuần hoàn và các dấu hiệu sinh tồn để kịp thời phát hiện nếu phản vệ diễn tiến nặng hơn.
    Nhờ được phát hiện và xử trí kịp thời, các triệu chứng tức ngực, khó thở nhanh chóng cải thiện, ban đỏ toàn thân giảm dần. Sau thời gian theo dõi tại Khoa Nội Hô hấp, sức khỏe người bệnh ổn định và đủ điều kiện xuất viện.

Không chủ quan với những biểu hiện bất thường sau ăn
    Theo BS. Mai Thị Hiền, nhiều người cho rằng phản vệ chỉ xảy ra ở những người có tiền sử dị ứng hoặc sau khi ăn hải sản, sử dụng thuốc. Tuy nhiên, phản vệ có thể xuất hiện ở bất kỳ ai khi tiếp xúc với tác nhân gây phản ứng.
    Trong trường hợp này, người bệnh xuất hiện phản vệ sau khi ăn món gà nấu mật ong. Tuy nhiên, chưa thể khẳng định chính xác thực phẩm nào là tác nhân gây phản ứng dị ứng chỉ dựa trên thời điểm xuất hiện triệu chứng. Việc xác định nguyên nhân có thể cần thêm các đánh giá chuyên sâu khi có chỉ định.
    Nếu sau ăn xuất hiện các biểu hiện như ngứa, nổi mẩn đỏ lan rộng, người dân không nên chủ quan cho rằng đây chỉ là dị ứng thông thường và tự ý cho người bệnh uống thuốc khi chưa rõ tình trạng có phải phản vệ hay không. Đặc biệt, khi xuất hiện thêm tức ngực, khó thở, khàn tiếng, khó nuốt, chóng mặt, mệt lả…, cần nghĩ đến phản vệ và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được đánh giá, xử trí kịp thời.
    Phản vệ có thể diễn tiến nhanh và mức độ nặng không phải lúc nào cũng có thể dự đoán từ những biểu hiện ban đầu. Vì vậy, không nên chờ đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng mới đưa người bệnh đi cấp cứu.
    Người từng có phản ứng dị ứng hoặc nghi ngờ dị ứng với thực phẩm nên thông báo với bác sĩ và tránh sử dụng lại món ăn nghi ngờ cho đến khi được tư vấn, đánh giá đầy đủ.