Viêm gan B không triệu chứng chưa chắc đã “yên”: Xét nghiệm HBV-DNA giúp đánh giá mức độ hoạt động của virus

Viêm gan B có thể tiến triển âm thầm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Xét nghiệm định lượng HBV-DNA giúp bác sĩ đánh giá tải lượng và mức độ hoạt động của virus, từ đó kết hợp với các xét nghiệm khác để đưa ra quyết định theo dõi hoặc điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

    Nhiều người cho rằng khi mắc viêm gan B nhưng không có biểu hiện bất thường đồng nghĩa với bệnh đang ổn định. Tuy nhiên, trên thực tế, virus vẫn có thể âm thầm nhân lên và gây tổn thương gan mà người bệnh không hề hay biết.
    Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực, nhiều trường hợp chỉ phát hiện virus đang hoạt động mạnh sau khi thực hiện xét nghiệm định lượng HBV-DNA. Kết quả này là căn cứ quan trọng để bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh và xây dựng kế hoạch theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

ThS. Bùi Đình Dương – Trưởng khoa Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực. Xét nghiệm định lượng HBV-DNA giúp đánh giá mức độ hoạt động của virus viêm gan B, hỗ trợ bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp

Khi kết quả HBV-DNA thay đổi hướng theo dõi và điều trị
    Điển hình là trường hợp bệnh nhân nam 53 tuổi (Thanh Hóa) có tải lượng HBV-DNA đạt 2.380.000 IU/mL. Một bệnh nhân nam khác, 28 tuổi (Thanh Hóa), ghi nhận tải lượng lên tới 461.000.000 IU/mL.
    Sau khi có kết quả xét nghiệm, cả hai đều được bác sĩ chỉ định thực hiện thêm các đánh giá về chức năng gan, các dấu ấn huyết thanh học của virus viêm gan B và mức độ tổn thương gan trước khi quyết định điều trị hoặc tiếp tục theo dõi.
    Điều đáng lưu ý không nằm ở con số cụ thể, mà ở việc cả hai kết quả đều cho thấy virus đang hoạt động mạnh trong cơ thể. Xét nghiệm HBV-DNA giúp bác sĩ nhận diện mức độ nhân lên của virus, từ đó có cơ sở để chỉ định các đánh giá chuyên sâu và lựa chọn phương án quản lý phù hợp.

HBV-DNA có ý nghĩa gì trong quản lý viêm gan B?
    Nếu xét nghiệm HBsAg cho biết cơ thể đã nhiễm virus viêm gan B thì xét nghiệm định lượng HBV-DNA phản ánh tải lượng virus trong máu, giúp đánh giá mức độ hoạt động của virus.
    Thông tin này hỗ trợ bác sĩ trong nhiều tình huống như:
    - Đánh giá mức độ nhân lên của virus.
    - Cân nhắc thời điểm bắt đầu điều trị.
    - Theo dõi hiệu quả của thuốc kháng virus.
    - Phát hiện nguy cơ virus tái hoạt động trong quá trình theo dõi.
    Tuy nhiên, kết quả HBV-DNA không được sử dụng độc lập mà luôn cần kết hợp với các xét nghiệm chức năng gan, dấu ấn huyết thanh học và thăm khám lâm sàng để đưa ra quyết định điều trị phù hợp.

Ai nên thực hiện xét nghiệm HBV-DNA?
    Không phải tất cả người nhiễm viêm gan B đều cần thực hiện xét nghiệm HBV-DNA ngay từ đầu. Tùy từng giai đoạn của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm khi cần đánh giá mức độ hoạt động của virus hoặc theo dõi hiệu quả điều trị.
    Thông thường, xét nghiệm được chỉ định cho:
    - Người đã được xác định nhiễm viêm gan B (HBsAg dương tính).
    - Người cần đánh giá tải lượng virus trước khi điều trị.
    - Người đang sử dụng thuốc kháng virus để theo dõi đáp ứng điều trị.
    - Người mắc viêm gan B cần theo dõi định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.

Đánh giá đúng để điều trị đúng
    Theo ThS. Bùi Đình Dương – Trưởng khoa Xét nghiệm, chia sẻ: "Xét nghiệm định lượng HBV-DNA là một trong những công cụ quan trọng trong quản lý người bệnh viêm gan B. HBV-DNA giúp phản ánh tải lượng và mức độ hoạt động của virus, nhưng không phải là yếu tố duy nhất quyết định điều trị. Kết quả xét nghiệm cần được kết hợp với các chỉ số chức năng gan, dấu ấn huyết thanh học và đánh giá lâm sàng để bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp cho từng người bệnh."
    Hiện nay, Khoa Xét nghiệm Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực triển khai kỹ thuật định lượng HBV-DNA bằng Real-time PCR với độ nhạy và độ đặc hiệu cao, giúp phát hiện và định lượng chính xác DNA của virus viêm gan B trong máu. Kỹ thuật này góp phần hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán, theo dõi diễn tiến bệnh và đánh giá hiệu quả điều trị.

Chủ động theo dõi để bảo vệ lá gan
    Viêm gan B có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Vì vậy, người bệnh không nên chỉ dựa vào cảm giác khỏe mạnh mà cần tái khám định kỳ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ, trong đó có xét nghiệm định lượng HBV-DNA khi cần thiết.
    Theo dõi đúng và đánh giá đúng sẽ giúp bác sĩ lựa chọn thời điểm điều trị phù hợp, góp phần kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo vệ sức khỏe lá gan lâu dài.